بىاساسى همچون « قياس » و « رأى » و « استحسان » مىكنند و نتايج نادرستى از آن مىگيرند و از آن بدتر اين كه رئيس آنها آراى ضدّ و نقيض همهء آنها را « حكم اللّه مىشمرد » و مطابق با واقع مىداند . سپس امام ( ع ) به ابطال نظريهء تصويب ( نظريه‌اى كه مىگويد آرا قضات و فتواى فتوا دهندگان هر چند با يكديگر در تضاد باشد همگى مطابق واقع و بر وفق حكم الهى است ) مىپردازد و با تحليل بسيار دقيق و بيان موزون و مستدلّى اين عقيده را ابطال مىفرمايد و راه را براى وصول به حق ، در اين مسألهء مهم اسلامى كه بسيارى در آن سرگردان شده‌اند ، كاملا هموار مىسازد . اين خطبه در سه بخش خلاصه مىشود : بخش اوّل ، سخن از طرز كار قضاتى به ميان مىآورد كه در مسير تصويب حركت مىكنند و همهء آراى ضدّ و نقيض را « حكم اللّه » مىشمرند . بخش دوّم به ابطال اين نظريه مىپردازد و در بخش سوّم به تناسب ، از عظمت قرآن سخن مىگويد كه مرجع حلّ همهء مشكلات و اختلافات است . شرح و تفسير اين همه اختلاف چرا ؟ امام ( ع ) سخن خود را چنين شروع مىكند : « گاه يك دعوا در حكمى از احكام مطرح مىشود و « قاضى » به رأى خود در آن جا حكم مىكند ، سپس شبيه همان دعوى نزد « قاضى ديگرى » عنوان مىگردد ، او درست بر خلاف اوّلى حكم مىدهد ! » ( ترد على احدهم القضيّة في حكم من الاحكام فيحكم فيها برأيه ، ثمّ ترد تلك القضيّة بعينها على غيره فيحكم فيها بخلاف قوله ) .